صفحه اصلی دانش سلامت دهان و دندان

اطلاعات عمومی دندانپزشکی

آسيبهاي ناشي از ضربه

 

بروز حادثه
مستعدترين دندان به ضربه سانترال بالاست كه 80رصد آسيبهاي دنداني را شامل مي شود . بعد از آن لترال بالا وسانترال ولترال پائين مستعد به ضربه هستند .

تاريخچه ومعاينات باليني
تاريخچه پزشكي پايه ارزيابي ودرمان بيمار است بدون كامل كردن پرسشنامه پزشكي استاندارد حتي تزريق بي حسي موضعي هم بي خطر نيست .

تاريخچه حادثه
زمان ، چگونگي ومحل حادثه مهم مي باشند . چگونگي حادثه به دندانپزشك كمك مي كند تا محل آسيب را مشخص كند . محل حادثه براي تعيين پيش آگهي اهميت دارد . اهميت پروفيلاكسي باكزاز براساس محل حادثه متفاوت است .

معاينات باليني شكايات اصلي
اگر شكايت اين است كه دندانها با هم جفت نمي شود دندانپزشك بايد به جابجايي احتمالي يا شكستگي استخوان مشكوك شود . دردي كه فقط موقع تماس دندانها به هم ايجاد مي شود نشانگر شكستگي يا جابجايي تاج ،ريشه يا استخوان مي باشد .

معاينه نورولوژيك
حدود ارزيابي نورولوژيك اوليه براي بيماراني كه دچار آسيب دنداني ناشي از ضربه شده اند شامل :

1. تنظيم تاريخچه پزشكي واطلاعات مربوط به حادثه
2. تعيين فشار خون ونبض
3. معاينه چشم وبررسي دوبيني وفعاليت مردمكها
4. معاينه حساسيت پوست صورت ،پاراستزي وآناستزي
5. پيگيري قطعي بيمار مي باشد

معاينه خارج دهاني
دراين معاينه زخم هاي سر وگردن – انحراف كانتور استخوان –
TMJوهمچنين قوس زايگوماتيك وزاويه ولبه فك پائين باستي بررسي شوند.

معاينات بافت سخت
فك پائين بايد با قرار دادن انگشت اشاره روي پلن اكلوزال دندانهاي خلفي وانگشت شست زير فك پائين از نظر شكستگي بررسي شود. حركت چند دندان با هم نشانه شكستگي آلوئولار است . لقي تاج بايد از لقي دندان تشخيص داده شود . خونريزي در سالكوس لثه اي نشان دهنده دندان يا قطعه دنداني جابجا شده است . شكستگي تاج با اكسپوز جزئي پالپ با آغشته كردن قطعه اي پنبه به سالين وفشردن درناحيه مشكوك شناسايي مي شود .

تست هاي الكترونيكي وحرارتي :

اين تست ها درواقع عملكرد اعصاب دندان را نشان مي دهند وقادر به تشخيص حضور يا فقدان جريان خون در دندان نيستند در ضمن ممكن است دندان ضربه ديده پاسخ منفي كاذب به اين آمايشها دهد . نمي توان در دندانهايي كه پاسخ منفي داده ند گفت كه عصب آن مرده است چون ممكن است بعداً پاسخ دهند . نشان داده شده كه حدود 9 ماه طول مي كشد كه جريان خون عادي به عصب تاج دندان ضربه ديده برگردد . انتقال از پاسخ منفي به مثبت در آزمايش بعدي نشانه عصب سالم است وتداوم پاسخ منفي نشانه آسيب برگشت ناپذير عصب است ولي قطعي نيست .

معاينات راديوگرافي:
براي معاينه كامل بافت سخت راديو گرافي الزامي است ومي توان شكستگيهاي ريشه وتاج زير لثه اي ،جابجايي هاي دنداني ،شكستگي هاي استخوان يا اجسام خارجي را نشان داد . اگر چه خط شكستگي كه در مسير عرضي دندان باشد احتمالاً در راديو گرافي ديده نمي شود . همچنين خط مورب در جهت قدامي خلفي در فيلم قابل مشاهده نيست . راديوگرافي بافت نرم با فيلم در اندازه نرمال كه با كيلوولتاژ كاهش يافته گرفته شده بايد وجود اجسام خارجي مثل تكه هاي دندان را نشان دهد . فيلم كامل دهاني زماني كه معاينه كننده به دنبال شكستگي استخوان يا وجود اجسام خارجي مي باشد مكمل است.

دراين قسمت شما را با انواع آسيب هاي دنداني آشنا مي كنيم كه هر يك دارا يكسري درمان ها تشخيص هاو پي گيري هايي دارندعبارتند از:
1- كوفتگي(صدمه به نسج نگهدارنده ، بدون لقي غير عادي ويا جابه جايي دندان ولي با حساسيت واضح به ضربه )
2- لقي(صدمه نسج نگهدارنده دندان با لقي غير عادي ولي بدون جابجايي با حساسيت واضح به ضربه)
3- لقي طرفي (جابه جايي دندان در جهت غير از محور طولي همراه يا بدون شكسنگي استخوان دندان )
4- بيرون زدگي (جابه جايي دندان به طرف خارج از حفره )
5- جابه جايي دندان به داخل استخوان فك همراه با خرد شدن يا شكستگي استخوان فك شامل 2دسته هستند :
1-ريشه باز  2- ريشه بسته

6- بيرون افتادن كامل دندان از حفره عبارتند از:
1- ريشه باز  2- ريشه بسته

7-  ترك مينايي

8-  شكستگي تاج بدون درگيري عصب عبارتند از:
1- شكستگي مينا     2- شكستگي مينا وعاج

9- شكستگي تاج همراه با درگيري عصب كه شامل 2دسته است :
1- ريشه باز 2- ريشه بسته

ريشه باز،  شامل 2دسته مي شود :
1- شكستگي تاج همراه با درگيري عصب در دندانهاي زنده 2- شكستگي تاج همراه با درگيري عصب در دندانهايي باعصب غير زنده

10- شكستگي تاج – ريشه بدون درگيري عصب (شكستگي تاج – ريشه شامل شكستگي مينا ،عاج وسمان است )
11- شكستگي ريشه (شكستگي هاي ريشه ،عاج ،سمنتوم وپالپ را دربرمي گيرد وبه سه دسته 3/1 كرونالي،3/1 مياني و 3/1 اپيكالي دسته بندي مي شوند .

درمطالب ديگر درمورد درمان وپي گيري هر يك از اين آسيبها مطلبي براي آگاهي شما ارائه ميدهيم.

 

دستور العمل های خانگی برای سفیدی دندان!!

* چای‌تان را کم‌ رنگ بنوشید:
مصرف مواد غذایی رنگی،دندان‌ها را تیره می‌کنند،پس از مصرف مرتب و مداوم چای و قهوه و نوشابه خودداری کنید.چای‌تان را کم‌رنگ بنوشید.قهوه‌تان را رقیق تهیه کنید تا رنگدانه‌ کمتری روی دندان‌هایتان بنشیند.نوشیدنی‌های رنگی را حتی‌الامکان با نی بنوشید تا تماس آنها با دندان‌هایتان کم شود و بلافاصله پس از مصرف خوراکی‌های رنگی،دندان‌هایتان را با آب شستشو دهید.

* ماسک توت‌فرنگی برای دندان‌ها!
توت ‌فرنگی دارای آنزیمی است که درست مثل یک سفید‌کننده عمل کرده و دندان‌ها را سفید می‌کند!بنابراین توت‌فرنگی را پوره کنید و با آن روی دندان‌هایتان را ماساژ دهید و بگذارید این سفیدکننده طبیعی چند دقیقه‌ای روی دندان‌هایتان بماند.بعد دندان‌هایتان را شستشو دهید و مطمئن شوید که تمام ذرات توت‌فرنگی از روی دندان‌تان پاک شود چون باقی ماندن قند موجود در توت فرنگی روی دندان‌ها ممکن است موجب پوسیدگی شود.

* هویج و بروکلی خام گاز بزنید:
می‌توانید رنگدانه‌ها را به روش فیزیکی و با کمک سایش هم از روی دندان‌ها پاک کنید.برای این کار، سبزی‌ها و میوه‌های سفت را گاز بزنید. هویج،سیب،خیار،بروکلی و حتی سیب‌زمینی خام از این گروه خوراکی‌ها هستند.با مصرف این مواد دونشان می‌زنید:هم دندان‌های سفیدتری دارید و هم مقدار زیادی ویتامین و مواد معدنی و... به بدنتان می‌رسانید.

* صدالبته مسواک را فراموش نکنید:
باز هم همان یار قدیمی! لااقل روزی دو بار مسواک بزنید و هفته‌ای یکی دو بار (نه بیشتر) از خمیردندان سفیدکننده استفاده کنید.هر از گاهی هم سری به دندانپزشک بزنید تا اگر لازم است به کمک جرم‌گیری و برس دندان‌های شما را تمیز کند.

* آدامس بجوید البته بدون قندش را:
جویدن آدامس بدون قند بین وعده‌های غذایی،کمک می‌کند تا بزاق بیشتری در دهان شما ترشح شده و به صورت طبیعی دندان‌های شما شسته شده و رنگدانه‌ها تا حدی از روی دندان‌های شما پاک شوند.

* در انتخاب رژ لبتان دقت کنید:
رنگ‌های تیره رژلب دندان‌های شما را سفیدتر نشان می‌دهد.پس یکی دو درجه رنگ رژ لبتان را تیره‌تر کنید و تاثیر آن را بر زیبایی دندان‌هایتان ببینید.

مراقب باشید.باقی ماندن اضافات رژلب روی دندان‌ها باعث تیره شدن آنها می‌شود،پس بعد از اینکه رژلب زدید،با زبان روی دندان‌ها را تمیز کرده و اضافه‌های آن را از روی دندان‌ها پاک کنید

 

تأثیر سفيد كردن دندانها بر چشم‌ها و پوست

كارشناسان هشدار دادند: سفید كردن دندانها برای چشم‌ها و پوست پیامدهای خطرناكی دارد .


محققان می‌گویند؛ شاید خندیدن با دندانهای سفید و براق در میان دوستان و بستگان برای شما بسیار خوشایند باشد اما اگر قرار است با كمك «پرتو فرابنفش» دندانهایتان را سفید و درخشان كنید، حتما مراقب باشید؛ چرا كه استفاده از این تكنیك ممكن است به چشم‌ها و پوست آسیب وارد كند.

در پژوهش اخیر محققان توصیه می‌كنند بهتر است دندانهای براق و درخشان هنرپیشه‌ها را فراموش كنید و از این روش برای سفید كردن دندانهایتان پرهیز كنید.

به گفته محققان، سفید كردن دندانها یكی از متداولترین روشهای درمانی زیبایی دندانها در عصر حاضر است. در این روش از یك ماده سفید كننده استفاده می‌شود كه معمولا پروكسید هیدروژن است. از این ماده اغلب برای از بین بردن رنگ‌های برجای مانده از قهوه، چای و سیگار روی دندانها استفاده می‌شود.

محققان می‌گویند؛ اشعه فرابنفش پروسه اكسیده شدن را فعال‌تر می‌كند به این ترتیب فرایند سفید كنندگی یا در اصطلاح دندانپزشكی بیلیچینگ با استفاه از این اشعه بهتر انجام می‌شود.

الن بروزل، پژوهشگر انستیتو مواد دندانی نورویك در نروژ در این باره می‌گوید: تحقیقات جدید ما نشان داد مدارك علمی بسیار اندكی وجود دارد كه تایید كننده تاثیر مطلوب پرتو فرابنفش در این پروسه است.

در واقع این روش درمان، درست به اندازه حمام آفتاب گرفتن در وسط یك روز گرم و داغ تابستانی به چشم‌ها و پوست‌ آسیب وارد می‌كند. به علاوه افراد حساس به نور بیشتر در معرض خطر قرار دارند.

نتایج این تحقیق در نشریه «علوم شیمی نور و بیولوژی نور» به چاپ رسیده است

 

چطور از بوی بد دهان راحت شويم؟

مطالعات پزشكی جدید نشان می‌دهد بوی بد دهان به گروه خاص و كوچكی از مردم منحصر نمی‌شود بلكه افراد بسیاری نیز به این مشكل مبتلا هستند ولی چون بدن غالباً با این بوها سازگاری پیدا می‌كند بیمار آن را احساس نمی‌كند.


پژوهشگران می‌گویند 85 درصد علت بوی بد دهان به عواملی چون خشكی دهان، كمی ترشح بزاق به‌ویژه هنگام خواب، رعایت نكردن بهداشت دهان و دندان، استفاده نكردن از خلال دندان، مسواك نزدن، پوسیدگی دندان و التهاب لثه‌ها مربوط می‌شود.

در خیلی از موارد بوی بد دهان موقتی بوده است و به‌زودی رفع می‌شود مثلاً هنگام خواب، خالی بودن معده و مصرف سبزیجات و پیاز و مقادیر زیادی قهوه و دخانیات بویی از دهان افراد استشمام می‌شود كه به‌زودی از بین می‌رود.

این عوامل و بقایای مواد غذایی باعث تراكم باكتری در دهان شده و باعث ایجاد تركیبات گوگردی و بوی بد دهان می‌شوند.

بد نیست بدانید كه زبان و پرزهای روی آن منطقه مناسبی برای رشد باكتری‌هاست بنابراین باید در كنار نظافت دندان نظافت زبان را هم مراعات كرد. بوی بد دهان، ترشحات چركی از بینی و بروز سردردهای خفیف و همچنین احساس سنگینی در سر از علائم سینوزیت مزمن است. نتایج تحقیقات نشان می‌دهد: انجیر، میوه‌ای مقوی و شیرین است كه موجب از بین رفتن بوی بد دهان می‌شود. بیماری‌های سیستم گوارشی و اختلال در عملكرد كلیه و كبد، از مهم‌ترین عوامل سیستمی در بوی بد دهان است.

پژوهشگران ژاپنی می‌گویند كه مصرف منظم ماست، بوی بد دهان را كاهش می‌دهد چرا كه ماست سرشار از باكتری‌های سودمند است و درمواقعی از خمیر دندان‌های قوی خوشبو‌كننده بهتر عمل می‌كند. شما زمانی می‌توانید از بوی بد دهانتان جلوگیری كنید كه علت آن را بدانید. در 90 درصد موارد این بوی بد به‌علت آلوده بودن محیط دهان است.

جرم‌هایی كه به‌علت وجود باكتری در دهان شما نقش می‌بندد عمده علت بوی بد دهان است. گاهی اوقات وجود عفونت و یا اشكالی در ریه‌ها باعث این بوها می‌شود. سریع خوردن غذا یكی دیگر از علل این مشكل است. بوی موادی همچون سیر و یا پیاز می‌تواند از طریق خون وارد ریه‌ها شده و بوی بد دهان را پدید آورد. تنباكو نیز یكی دیگر از مقصران این ماجراست و چرك سینوس‌ها و یا دیابت نیز به عنوان مسبب بوی بد دهان شناخته شده است.

چند راه برای جلوگیری از بوی بد دهان وجود دارد. اول اینكه دهان خود را تمیز نگه دارید. این به معنی 2 بار مسواك زدن ‌در شبانه روز است. دوم اینكه باقیمانده غذا میان دندان‌های شما كه سبب تشكیل باكتری‌ها می‌شود تنها با نخ دندان بیرون می‌آید. سوم اینكه زبان خود را نیز تمیز نگه دارید.

پس از هر بار مسواك زدن زبانتان را هم با مسواك بشویید كه محل رشد باكتری‌ها نشود. دهانتان را مرطوب نگهدارید. بزاق دهان ضد‌عفونی كننده‌ای خدادادی است.  بوی بد دهان در اول صبح به‌علت كم شدن ترشح بزاق است. چهارم اینكه دهانتان را بشویید.

پس از هر بار غذا دهانتان را آب بكشید زیرا گشتن آب در دهانتان می‌تواند غذاهای باقیمانده را از دهانتان خارج كند. پنجم اینكه نعناع بجوید. گر چه خوشبو كننده‌های دهان سبب ریشه كن شدن بوی بد دهان نمی‌شود اما برای دقایقی می‌تواند بوی غذایی كه خورده‌اید را از بین ببرد.

تاثیر كشمش در كاهش بیماری‌های دهان و دندان!

مصرف كشمش از رشد باكتری‌های دهانی كه باعث پوسیدگی‌های دندان و بیماری لثه می‌شوند، جلوگیری می‌كند.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه مرکزی، برخی فیتوكمیكال‌ها (تركیبات شیمیایی گیاهی موجود در بعضی گیاهان) رشد باكتری‌های دهانی مربوط به بیماری‌های دهان و دندان را محدود می‌كنند.

همچنین كشمش شیرین و چسبنده است و هر غذایی كه حاوی قند باشد و چسبناك هم باشد به نظر می‌رسد باعث پوسیدگی دندان می‌شود اما این گروه تحقیقاتی عكس این مطلب را مطرح می‌كند.

تركیبات شیمیایی گیاهی تحت عنوان فیتوكمیكال‌های موجود در كشمش با مبارزه با باكتری‌های دهانی به بهداشت دهان كمك می‌كنند.

شایان ذکر است كشمش عمدتاً حاوی فروكتوز و گلوكز است و سوكروز كه عامل اصلی بیماری دهان و دندان است، ندارد.

 

سایش شیمیایی دندان ها چیست؟

آشنایی با سایش شیمیایی دندان ها و عوامل آن

سـایش شیـــمیایی دندانها (DENTAL EROSION ) فرایندی اسـت کـه طـی آن مینـا و یـــا عــــاج دنــدان توسط تماس مســـتقیم و مداوم اسید دچار انحلال و تخریب می گــردد. سـایش شیمایی دندان ها با آسیب ناشی از اسید تولید شده بوسیله باکتری هـای پـوسیـدگــی زا مـتفاوت است. برخلاف پوسیدگی دندان ها، سایش شیمیایی می تواند تمـام سـطوح دنــدان را تــحت تـــاثیر خود قرار دهد. تماس مستقـیــم و مداوم اسید به از دست رفتن تدریجی مینای دندان خواهد انجامید. سرانجام عاج دندان بدون پوشش محافظ باقی مانده و به دندان درد، حساسیت دندانها به غذاهای سرد یا گرم و یا تخریب دندان منجر خواهد شد. به خاطر داشته باشید که روند سایش شیمیایی دندانها بر گشت ناپذیر می باشد.

 

نقش حفاظتی بزاق دهان:

1-رقیق ساختن و یا شستن عوامل ساینده و پوسیدگی زا.

2-به عنوان یک بافر در برابر اسیدهای غذایی و اسید معده عمل میکند.

3-بزاق از کلسیم و فسفات اشباع است. هر بار که مینای دندان با مواد اسیدی تماس می یابد، عمل برداشته شدن مواد معدنی از مینا (دمینرالیزاسیون) روی میدهد، که باعث نرم شدن مینای دندان میشود. اما نمکهای کلسیم موجود در بزاق با جایگزین شدن مواد معدنی برداشته شده، مجدداً باعث محکم شدن و مینرالیزه شدن مینا میشوند. اما چنانچه مصرف مواد اسیدی مداوم باشد، بزاق فرصت کافی برای جایگزین کردن مواد معدنی را در اختیار نداشته و تخریب و سایش دندانها تسریع میشود.

4-برخی پروتئین های بزاق (گلیکوپروتیئن ها) توسط سطوح دندانی جذب میشوند. بزاق با ایجاد یک لایه نازک میکروسکوپی و شفاف بروی دندانها موسوم به (PELLICLE)، از برداشته شدن مواد معدنی از مینای دندان جلوگیری میکند. احساس لغزنده بودن سطح دندانها پس از مسواک زدن به خاطر تشکیل همین لایه میباشد. البته این لایه در تشکیل پلاک دندانی نیز نقش دارد.

نکته:کاهش ترشح و جریان بزاق در برخی افراد باعث افزایش ریسک سایش و پوسیدگی دندانها میشود.


عوامل ساینده دندان:

عامل اسیدی میتواند درونزاد (از داخل بدن) و یا برونزاد (از خارج بدن) باشد:

1-عوامل درونزاد:

- تماس اسید معده که به شکل استفراغ و یا ریفلاکس معده تکرار شونده با دندانها تماس می یابد.

- اختلالات تغذیه ای نظیر بی اشتهایی عصبی و یا پرخوری عصبی (بولیمیا) که با استفراغ توام است.

- اعتیاد به الکل.

- استفراغ در خانمهای باردار.

2-عوامل برونزاد:

- مصرف زیاد غذاهای اسیدی نظیر میوه های تازه (به ویژه مرکبات )، آب میوه ها (به ویژه مرکبات، آب انگور و آب سیب)،نوشابه های گازدار، نوشابه های انرژی زا و ورزشی، سرکه، ترشی جات، آب نبات ها، ماست (و سایر فرآورده های تخمیری)، ویتامین C جوشان.

- اسکوربیک اسید (ویتامین C) موجود در آب نبات ها، آب میوه ها و نوشابه های گازدار.

- مصرف داروهای اسیدی.

- آب اسیدی در استخرهای شنا که اثر جانبی کلردار کردن آب است.

- استفاده از مسواک با موهای زبر و سفت و یا مسواک زدن خشن (عامل تشدید کننده اثر اسیدها)

- عوامل اسیدی در محیط کاری.

نکته: اسید فسفریک، اسید مالیک، اسید سیتریک، اسید لاکتیک و اسید تارتاریک، از جمله اسیدهایی میباشند که عامل ایجاد سایش دندانها هستند.

چگونه سایش دندانها را به حداقل برسانیم:

1-بیش از یک لیوان نوشیدنی اسیدی در طی روز مصرف نکنید.

2-پس از مصرف نوشیدنی های اسیدی و یا استفراغ بلافاصله اقدام به مسواک زدن دندانها نکنید. چراکه پس از تماس اسید با دندانها، مینا نرم میشود و بایستی صبر کرد تا مینا مجدداً توسط بزاق محکم شود. بنابراین مسواک زدن بلافاصله پس از مصرف نوشیدنی های اسیدی و یا استفراغ، روند فرسایش مینای دندان را سرعت میبخشد. حداقل بایستی 45 دقیقه بین تماس اسید با دندان و مسواک زدن فاصله زمانی وجود داشته باشد.

3-هنگام مسواک زدن ،از مسواک نرم و خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کنید.

4-پس از هر بار مصرف غذاهای اسیدی دهان خود را به مدت 10 ثانیه با آب بشویید.

5-آب میوه ها و نوشابه های گازدار را با نی مصرف کنید.

6-آدامس بدون قند بجوید تا ترشح بزاق در دهان تحریک شود.

7-چنانچه از خشکی دهان رنج میبرید حتما به پزشک مراجعه کرده و آن را برطرف کنید.


 

 
صفحه 2 از 9

 


 

Persian Gulf Smile Award