دکتر عبدالرضا معادی

تالاسمی ماژور از جمله رایج ترین بیماری های ارثی در بسیاری از جوامع می باشد.در صورت استخوانهای گونه رشد چشمگیری دارند و استخوان آرواره ای پیشین محافظ هم دگرگون می گردد. که این امر با فرورفتگی پل بینی به آن دگرسانی رخسار سمورچه نیز می گویند، همراه می باشد. علائم و آثار دهانی در این بیماری دقیقا به ثبت رسیده است. بیمارانی که مبتلا به تالاسمی ماژور هستند، معمولا برای حفظ سطح هموگلوبین خودشان در حد نرمال و بمنظور رفع نشانه های هیپوکسی، به انتقال خون منظم و متناوب نیاز دارند. در لثه و سایر غشاهای مخاطی بر اثر کم خونی، رنگ پریدگی حادث می گردد. فاصله بندی و نامرتب بودن دندانهای جلویی فک بالا، تیرگی بیش از حد پوست، وجود فاصله بین فک پائین و بالا، انواع گوناگون بد جفت شدن دندانهای بالا و پائین از نشانه های دهانی این بیماران می باشد.دندانها رنگ پریده شده و ارتفاع تاج دندانها کم و ریشه آنها کوتاه است. ممکن است در غدد بزاقی شاهد تورم، درد و کاهش ترشح ایمونوگلوبولین A بزاقی باشیم.

پوسیدگی دندان نوعی بیماری است که از نظر سبب شناسی، چند عاملی است و باید بطور چندجانبه بررسی و درمان گردد. حصول اطمینان از این مطلب است که پیشگیری برای تمامی بیماران در اولویت قرار دارد. بخصوص آندسته از بیمارانی که بیشتر در معرض خطر ابتلا به قرار دارن. بیمارانی مبتلا به تالاسمی باید همواره برنامه های پیشگیری را بمنظور کاهش نیاز به درمان های جدی و پیشرفته دندانپزشکی مورد توجه قرار دهند. بیماری که طحال او را برداشته اند تا حد زیادی در معرض ابتلا به بیماری عفونی ناشی از باکتریهاست. در این موارد باید قبل از جرم گیری استفاده از آنتی بیوتیک، پیش از مراحل پیشرفته درمان لثه، اعمال گردد.

بدلیل اینکه بیماران مبتلا به تالاسمی تا حد زیادی در معرض ابتلا به هپاتیت ویروسی هستند، باید از سوی تیم دندانپزشکی، تجویزهایی مناسب در زمان رویارویی با چنین بیمارانی اعمال گردد. بیهوشی عمومی در بیماران مبتلا به تالاسمی ماژور بعلت کاهش اکسیژن که بر اثر کم خونی حادث می گردد خطرناک است.

درمان محافظه کارانه پوسیدگی مسلما مطلوب تر از درمان ریشه دندان یا کشیدن دندان است. این مطلب بسیار حائز اهمیت است که از درمان های پی در پی به منظور کاهش عفونت و جلب همکاری کودکان بیمار و همچنین ایجاد مقاومت در برابر پوسیدگی های فعال و پیشرفته می باشد، می بایست اجتناب شود.

بیش از نیمی از بیماران دارای تراکم جرم متوسط تا بالا هستند. فقدان آگاهی های دندانپزشکی، تحصیلات نامناسب، عدم درمان و مراقبت و هم چنین نقصان بهداشت دهان و عادات غذایی نامناسب، نقش عمده ای را در شیوع پوسیدگی دندان در بیماران مبتلا به تالاسمی بر عهده دارند.