دکتر فربد مجتهدي
دندانپزشک
در دندانپزشکي انجام معالجهي ريشهي دندان همواره اضطراب و استرس خاصي را براي بيماران به همراه دارد. در اين مقاله به بررسي تاثيرگوش دادن به موسيقي هنگام معالجهي ريشهي دندان در کاهش اضطراب و استرس بيماران پرداخته شدهاست. در ارتباط با اين تحقيق بيماران را به دو گروه تقسيم نمودند. گروه اول، بيماراني بودند که هنگام معالجهي ريشهي دندان، از موسيقي آرام بخش از طريق گوشي استفاده مينمودند و گروه دوم که به نام گروه شاهد ناميده ميشدند بيماراني بودند که هنگام معالجهي ريشهي دندان از موسيقي استفاده نمينمودند.
در جريان اين بررسي اضطراب در بيماران قبل از شروع درمان و بعد از پايان درمان محاسبه گرديده بود. در اين تحقيق ضربان قلب بيمار، فشارخون و دماي نوک انگشتان قبل از شروع درمان برآورد شده بود و در حين درمان هر ده دقيقه تا اتمام معالجهي ريشهي دندان به طور مرتب اين معاينات انجام ميگرفت.
نتيجهي بررسي انجام گرفته معلوم نمود که فرق مشخصي بين دو گروه براساس دادهها و مراحل درماني انجام شده پديد نيامده است مگر از لحاظ جنسيت.
در گروهي که درحين درمان ريشهي دندان از طريق گوشي به موسيقي گوش ميدادند در مقايسه با گروه شاهد داراي افزايش دماي انگشت و کاهش اضطراب بودند.
ميزان تأثيرپذيري بر اضطراب و دماي نوک انگشتان بيمار به ترتيب خاصي خود به ميزان 14/0 و 34/0 بوده است.
در جمعبندي انجام شده روشن شد که شنيدن موسيقي در حين درمان ريشهي دندان باعث کاهش اضطراب بيماران و همينطور افزايش دماي انگشتان آنها گرديده است اما به طور واضح نشان داد که باعث تأثير در چگونگي ميزان فشارخون و همچنين کم و زياد شدن ضربان قلب بيماران در حين درمان ريشهي دندان نميشود.
تفسير:
اين تحقيق و بررسي به خوبي طراحي شده بود چرا که با استفاده از روشهاي موزون محاسباتي، به خصوص برقراري يک تلاش همه جانبه و مستقل آزموني، در پي برآورد چگونگي اين اثرات با روشهاي مختلف و متغير برآمده بودند.
شرکت کنندگان در اين بررسي از افرادي انتخاب شدند که از لحاظ رواني در سلامت و شرايط مطلوبي بودند. اغلب آنها انتظار يک درمان مؤثر و بدون استرس در اين بررسي داشتهاند.
در اين مقاله به طور شاخص به بررسي مشکلات انجام اين تحقيقات پرداخته شده، به خصوص وقتي که از لحاظ اخلاقي اهداف اين پروژهي تحقيقاتي را به آنها بازگو و به اطلاع آنها ميرسانيم. به همين منظور اين بسيار مهم است که هدف را دريابيم چرا که باعث غلبه بر انتظارات و اثرگذاري در کنترل مشکلات ميشود.
همهي اينها نشان دهندهي آن است که گوش دادن به موسيقي در حين درمان ريشهي دندان در دندانپزشکي مؤثر است ولي هنوز داراي ابهام است.
بررسيها از طريق روشهاي ناهماهنگ در ارتباط با بررسيهاي مقايسهيي بين بزرگسالان و کودکان، ميزان اضطراب در بين شرکت کنندگان در اين بررسي، مراحل درماني که انجام ميپذيرد و همين طور اينکه آيا موسيقي براي شخص تحت درمان ترجيح داده شود يا نبايد انجام پذيرد به نوعي ايجاد مانع درچگونگي پي بردن به يافتهها در اين بررسيهاي مينمايد.
بررسيهايي که روي بچهها تا سن شش سالگي انجام پذيرفته بود نشان دادبه هنگام تزريق جهت درمان در دندانپزشکي گوش دادن به موسيقي نه تنها باعث از بين رفتن و کاهش استرس در اين گروه سني نشده بود بلکه باعث از هم گسيختگي رفتار و اعتماد به نفس آنها گرديد. اما در جوانان و بزرگسالان گوش دادن به موسيقي در حين درمان دندانپزشکي باعث رفع اضطراب و همينطور کاهش احساس درد گرديده بود.
اظهار شده است که اين قبيل تأثيرات به خاطر گوش دادن به موسيقي هنگام درمان دندانپزشکي شايد به خاطر توقع و انتظاراتي باشد که بيماران از لحاظ رواني دارند و باعث شدهاست تا اثر مثبت روي آنها بگذارد. دومين مبحث اين مباحثه دربارهي مکانيسم مشهود هر يک از اين اثرات است.
محققان ديگري عقيده دارند گوش دادن به موسيقي باعث اثر گزاري روي پارامترهاي رواني استرس از قبيل فشارخون، ضربان قلب و همينطور علائم بيوشيمي ميشود.
نويسندگاني هم معتقدند که بايد در پي کشف مکانيسم رواني اثرات آن بود براي مثال آيا تأثير آن در نتيجهي تمدد اعصاب است يا اختلال حواس.
نظريهي سوم شايد به خاطر قوهي درک و شناخت و نکات مثبت و انتظاراتي است که از گوش دادن به موسيقي به دست ميآورند. ممکن است اين قبيل توقع و انتظارات در يک گروه سني خاص بروز نمايد.
به نظر ميرسد استفاده از موسيقي در حين درمانهاي دندانپزشکي به خصوص معالجهي ريشهي دندان بين جوانان و بزرگسالان تأثير مثبت داشته باشد. موردي اينجاست که باعث پيچيدگي شده است و اينکه آيا نوع موسيقي که انتخاب ميشود بايد بسته به نظر بيمار باشد يا براي بيمار بايد انتخاب کرد تا آن موسيقي کارايي و کيفيت آرام بخشي خود را بروزدهد که اين نياز به بررسي بيشتري دارد.
